الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

448

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« آيا با اين حال شكر اين نعمتها را بجا نمىآورند » ؟ ! شكرى كه وسيله معرفت اللَّه و شناخت ولى نعمت است ( * ( أَ فَلا يَشْكُرُونَ ) * ) . در اينجا چند نكته قابل توجه است : 1 - از ميان نعمتهاى مختلفى كه انسان در آن غوطه ور است در اينجا انگشت روى نعمت وجود چهارپايان گذارده شده ، چرا كه آنها در زندگى روزمره انسان حضور دائم دارند ، به حدى زندگى انسان با آنها گره خورده كه اگر از صفحه زندگى او حذف شوند به راستى كار بر او مشكل و پيچيده خواهد شد ، ولى به دليل حضور دائمشان ، كمتر مورد توجه قرار مىگيرند . 2 - جمله « عملت ايدينا » ( دست ما آن را انجام داده ) كنايه از اعمال قدرت مستقيم پروردگار است ، زيرا انسان مهمترين عضوى كه با آن اعمال قدرت مىكند دستهاى اوست ، به همين جهت « يد » ( دست ) كنايه از قدرت است ، مثلا كسى مىگويد فلان منطقه در دست من است ، يعنى در سيطره قدرت من قرار گرفته ، قرآن مجيد مىگويد يَدُ اللَّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ : « دست خدا بالاى دست آنهاست » ( فتح - 10 ) . به هر حال ذكر « ايدى » به صورت جمع اشاره به مظاهر گوناگون قدرت پروردگار مىباشد . 3 - جمله « * ( فَهُمْ لَها مالِكُونَ ) * » ( با فاء تفريع ) اشاره به اين است چهار پايان را ما به قدرت خويش آفريده‌ايم اما مالكيتش را به انسانها بخشيديم ، و اين نهايت لطف پروردگار را بيان مىكند ، بنا بر اين اشكالى كه براى بعضى از مفسران در « فاء تفريع » در اينجا پيدا شده موردى ندارد ، اين درست به آن مىماند كه ما به كسى مىگوئيم اين باغ را ما آباد كرده‌ايم اما تو بهره آن را مىبرى ، و اين نشانه نهايت محبت و ايثار و گذشت است .